Common Protocols

1. Core Idea: FTP และ SFTP คืออะไร

FTP (File Transfer Protocol) และ SFTP (SSH File Transfer Protocol) ใช้สำหรับอัปโหลดและดาวน์โหลดไฟล์ผ่านเครือข่าย ความต่างสำคัญคือ SFTP ทำงานบนช่องทางที่เข้ารหัสผ่าน SSH ทำให้ปลอดภัยกว่า FTP อย่างชัดเจน

• FTP พอร์ตยอดนิยมคือ 21
• SFTP พอร์ตยอดนิยมคือ 22
• FTP มักไม่เข้ารหัสข้อมูลโดยค่าเริ่มต้น
• SFTP เข้ารหัสทั้งข้อมูลและข้อมูลล็อกอิน

2. Mental Model: ฝากของเปิดกล่อง vs ฝากของใส่ตู้เซฟ

FTP เหมือนส่งกล่องที่คนกลางเปิดอ่านรายการของได้ SFTP เหมือนส่งของเข้าไปในตู้เซฟที่ล็อกก่อนส่ง ทำให้คนกลางเห็นเพียงว่ามีการส่งของ แต่ไม่รู้ข้อมูลภายใน

SFTP เหมาะกับงานจริงที่ต้องส่งไฟล์สำคัญผ่านอินเทอร์เน็ต

ขยายภาพ FTP/SFTP

3. Protocol Breakdown: ตารางสรุป FTP vs SFTP

4. Worked Example: ทีม Dev อัปโหลดไฟล์ขึ้นเซิร์ฟเวอร์

• 1) ทีมเตรียมไฟล์ build จากเครื่องนักพัฒนา
• 2) เชื่อมต่อไปยังเซิร์ฟเวอร์ปลายทาง
• 3) หากใช้ FTP ข้อมูลอาจถูกดักได้ง่ายกว่า
• 4) หากใช้ SFTP ข้อมูลไฟล์และ credential ถูกเข้ารหัส
• 5) ทีมตรวจสอบไฟล์ปลายทางและ deploy ต่อได้อย่างมั่นใจขึ้น

sftp deploy@your-server
put dist/app.tar.gz
bye

5. Practical Notes: จุดสับสนของมือใหม่

• SFTP คนละอย่างกับ FTPS (FTP over TLS) แม้ชื่อคล้ายกัน
• งาน production ควรหลีกเลี่ยง FTP ถ้าไม่มีข้อจำเป็นจากระบบเก่า
• การใช้ SSH Key มักปลอดภัยและสะดวกกว่า password อย่างเดียว
• กำหนดสิทธิ์โฟลเดอร์ให้พอดี เพื่อลดความเสียหายจากการอัปโหลดผิดที่

6. Recap + เชื่อมบทถัดไป

• FTP และ SFTP ใช้โอนไฟล์เหมือนกัน แต่ความปลอดภัยต่างกันมาก
• SFTP ทำงานผ่าน SSH จึงเหมาะกับอินเทอร์เน็ตสมัยใหม่
• เลือกใช้ SFTP เป็นค่ามาตรฐานเมื่อส่งไฟล์สำคัญ
• บทถัดไปจะเจาะ SSH ให้เห็นภาพการ remote แบบปลอดภัย